Jumat, 01 November 2013

Sejarah Rawa Binong

Sepenggal Kisah,



Riwayat Rawa Binong
(disusun ku ; mang Ues )

Bahela, jauh kabahela
Satutasna pajajaran burak....
Saabrulan rahayat, ngajauhan puseur dayeuh sura wisesa
Ngitung langkah, mapay-mapay Cipamingkis
Ngajungjung padumukan, nyungsi sarakan lemah harepan

Nu kalangsu anjog ka Cibarusah,
Lemah endah nu mikat duriat pangabetah
Lembur diwangun, lahan di bukbak
Keur ubar katineung ka kuta pajajaran nu ngahilang

Lembur obah ngagedean
Pepek ku rahayat nu geus anak-baranahan
Lahan anyar nu di olah keur tatanen unggal mangsa ngalegaan
Babakan ancal-ancalan masieup ngaplak tegalan


Kakocapkeun.....
Saamparan tegalan nu mangrupa leweung danas
Jadi jugjugan para nonoman nu tanginas
Leweung di bukbrak danas di papras
Teu tolih ku werit cai taneuhna gahar ku panas
Babakan anyar dibuka, di landihan Tegaldanas

Taun 1923, di Tegeldanas.....
Mangsa ki buyut ngukir sajarah :

Yeuh..... kami, buyut samean
Tekad ngabendung lengkob nu ngawahangan
Diantara tegalan jeung sampalan nu hanaan kagaringan.....
Ulah dipugag, ulah dicaram.....
Sabab jami boga kahayang
Ngawaris anak-incu ku karaharjaan

Cai di bendung jadi induk ngababakan
Ngeusi lengkob minuhan wahangan
Mangsa katiga datang, rawa motah ngabanjiran
Tegalan jeung sampalan ngadadak suda ku hanaang
Leuweung danas ditonggohna, mimiti kasilih ku pahumaan
Dil beh lebak hejo lemboh pasawahan

Hehey, deudeuh..... sarerea bungah ati
Lembur garing ngadadak subur ku cai
Nu malawija surak, anu tani suka-seuri
Uyut Samean pads muji
Bagea, aki! bagea, aki!

Taun 1928.....
Aya guntur nu pohara
Ngaranjah rawa ngbibol tanggulna
Uyut Samean reuwas kacida
Masyarakat ngabetem, bengong kasima
Rawa saat, ngoletrak, saharita
Meunggas hareupan para tani jeung palika

Heyy..... ulah lila teuing ngukut tunggaran
Gancang pepekeun balad nu pohara ku tanaga
Urang bendung deui iue rawa
Luhurkeun tanggulna, padeutkeun taneuhna
Ulah poho urang kubur hulu munding keur tumbalna
Mun geus rengse, panggil ketuk tilu jeung ringgengna
Minangka pangbubungah keur balerea, suka cita
Tah.... ti harita,
Ngubur hulu munding jeung nanggap ronggeng dimimitianna

Bendungan ngawujud janten talaga endah, hejo lemboh ku kakauyon
Jadi Oase ditengah amparan tegal nu gahar ngahalodo
Militer betah bubuara muka tangsi sisi kulon
Tutung kidul ciri watesna ngabedega tangkal binong,
Nu ku urang dieu disebutna Gebog kapas nu kajojo
Tah, ku hal eta talaga teh nyandang ngaran Rawa Binong

Cai dibagi ngocor nyalira.....
Ngaliwatan Cimanggala ka Paparean
Kalerna notog ka Panyosogan
Urang Cimahi nu di beh kidul, najan girangeun kabagian
Ka kulona, sisi Cibatu oge ka kucuran
Estu genah sukan-sukan,
Mangfaat rawa binong di walatra keur karaharjaan
Mangka jejeg kana larapan,
Rawa Binong jadi ciyusu wewengkon Jagasatru
Kiwari geus karandapan

Kulantaran kitu,
Piraku urang teu era ku eta jaman
Ngamumule tradisi jeung alam rengkak sajalan
Harmonisasi ngaaujud dina pola kahirupan
Sumarambah dina tingkah jadi budaya anu pinuh ku anjenan
Ulah..... ulah nepi kaleungitna jati diri kadaerahan
Warisan kaduhun nu mangrupa alam jeung tradisi urang keukeuhan
Sangkan aya sampakeun anak incu nu can ngalaman

Para nonoman sekeseler bagasasi
Dangeut ieu geus mejeuhna urang singkil ngahiji
Ulah aing-aingan, hayu geurakeun rengkak saibing
Ngamumule Rawa Binong diwuwuh ati nu wening
Sangkan kajayaan karuhun urang pinareng deui keur nu pandeuri


cag !

Tidak ada komentar:

Posting Komentar